Links met Liefde - Verkeersregels in het Verenigd Koninkrijk

Praktische toelichting

Rijden in het Verenigd Koninkrijk is goed te doen, maar het vraagt de eerste uren extra aandacht. De grootste verandering is uiteraard dat je links rijdt (en dus rechts inhaalt), maar minstens zo belangrijk zijn de andere positie op de weg, de snelheidsaanduidingen in miles per hour, de soms smalle landelijke wegen en een aantal verkeersborden en wegmarkeringen die we in Nederland minder of niet kennen.

Dit artikel is geschreven met de praktijk van een oldtimerrit in gedachten: rustig rijden, voldoende afstand houden, anticiperen en genieten van het landschap. De regels hieronder zijn vooral gericht op rijden in Engeland, maar waar relevant worden verschillen binnen het Verenigd Koninkrijk genoemd.

1. Links rijden: de belangrijkste gewoontewisseling

In het Verenigd Koninkrijk rijdt men links. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk vraagt vooral het volgende aandacht:

• bij het wegrijden vanaf een parkeerplaats;
• bij het verlaten van een tankstation;
• bij het oprijden van een rotonde;
• na een fotostop of pauze;
• op smalle landwegen zonder middenlijn;
• wanneer er weinig ander verkeer is om u visueel te “leiden”.

Wij zitten in onze oldtimer meestal links in de auto. Dat betekent dat je bij het rijden in het VK verder van de middenlijn zit dan Britse bestuurders. Daardoor is het verstandig om bewust iets meer op de linker bermlijn te letten, zonder te veel naar links uit te wijken.

Een goede vuistregel: de bestuurder hoort aan de kant van de wegas te zitten in het land waarvoor de auto gebouwd is; in onze auto’s is dat in Engeland dus juist niet zo. Neem daarom extra marge bij smalle passages, geparkeerde auto’s en stenen muurtjes.

2. Rotondes: verkeer van rechts heeft voorrang

Rotondes worden in het Verenigd Koninkrijk met de klok mee gereden. Je rijdt dus links de rotonde op en volgt de rijrichting naar rechts.

De hoofdregel is: geef voorrang aan verkeer dat van rechts komt, tenzij verkeerslichten, borden of markeringen iets anders aangeven. De officiële Highway Code vermeldt dat bestuurders bij rotondes voorrang moeten geven aan verkeer dat van rechts nadert, tenzij anders aangegeven.

Voor Nederlandse bestuurders zijn vooral mini-roundabouts wennen. Deze worden vaak aangegeven met een klein rond bord of een witte cirkel op de weg. Ook daar geldt: geef voorrang aan verkeer van rechts. De officiële Britse verkeersbordinformatie vermeldt de mini-roundabout als bord met de instructie om verkeer van rechts voorrang te geven.

Praktische tips bij rotondes

Bij een rotonde in het VK:

• kijk eerst nadrukkelijk naar rechts;
• kies op tijd de juiste rijstrook;
• geef richting aan zoals lokaal gebruikelijk;
• blijf rustig als een rotonde meerdere rijstroken heeft;
• forceer geen invoeging om de groep bij elkaar te houden.

Voor een oldtimergroep is het beter om de groep even te laten “breken” dan om op een rotonde risico te nemen.

3. Snelheden: alles staat in miles per hour

In het Verenigd Koninkrijk worden snelheden aangegeven in miles per hour, afgekort mph. Dat is een belangrijk verschil met Nederland, waar snelheden in kilometer per uur worden aangegeven.

De officiële Britse maximumsnelheden voor gewone personenauto’s zijn in beginsel als volgt, tenzij borden anders aangeven:

De Britse overheid vermeldt dat op wegen met straatverlichting standaard 30 mph geldt in Engeland, Schotland en Noord-Ierland, en 20 mph in Wales, tenzij borden anders aangeven. De Highway Code bevestigt daarnaast dat men de maximumsnelheid voor de weg én het voertuig niet mag overschrijden.

Belangrijk verschil met Nederland

In Nederland denkt men vaak in categorieën als 30, 50, 80, 100 en 130 km/u. In het VK zijn de mentale ankers anders:

• 20 mph ≈ 32 km/u
• 30 mph ≈ 48 km/u
• 40 mph ≈ 64 km/u
• 50 mph ≈ 80 km/u
• 60 mph ≈ 96 km/u
• 70 mph ≈ 112 km/u

Vooral 30 mph voelt voor Nederlanders ongeveer als 50 km/u, maar is iets lager. 60 mph op een smalle landweg kan wettelijk toegestaan zijn, maar is vaak niet verstandig. De maximumsnelheid is geen adviessnelheid.

4. Het “National Speed Limit”-bord

Een verkeersbord dat wij niet altijd direct begrijpen is het Britse National Speed Limit-bord: een wit rond bord met een zwarte diagonale streep.

Dit bord betekent niet overal dezelfde snelheid. Het betekent: de nationale maximumsnelheid geldt voor dit type weg en dit type voertuig. Voor een gewone personenauto betekent dat meestal:

• 60 mph op een gewone single carriageway;
• 70 mph op een dual carriageway;
• 70 mph op een motorway.

De officiële Britse verkeersbordinformatie noemt dit bord expliciet als “National speed limit applies”.

Voor ons is dit belangrijk: zie je dit bord op een smalle weg in het Lake District of de Yorkshire Dales, dan betekent dat juridisch vaak 60 mph, maar praktisch soms veel minder. Op smalle, bochtige wegen met muren, schapen, wandelaars of tegenliggers kan 25–40 mph al ruim voldoende zijn.

5. Single carriageway en dual carriageway

Een ander verschil met Nederland is de Britse indeling van wegen.

Een single carriageway is een weg zonder fysieke scheiding tussen de rijrichtingen. Dat kan een brede A-road zijn, maar ook een landelijke weg met twee rijstroken of soms nauwelijks een duidelijke middenlijn.

Een dual carriageway is een weg waarbij de rijrichtingen fysiek gescheiden zijn, bijvoorbeeld door een middenberm of barrier. Het is dus niet hetzelfde als “twee rijstroken per richting”. Een weg kan een dual carriageway zijn met één rijstrook per richting, zolang de rijbanen fysiek gescheiden zijn.

Dit is belangrijk omdat de nationale maximumsnelheid voor personenauto’s verschilt: 60 mph op single carriageways en 70 mph op dual carriageways.

6. Smalle landwegen, passing places en hoffelijkheid

In het Lake District, Yorkshire Dales en andere landelijke gebieden komen veel smalle wegen voor. Soms zijn ze breed genoeg voor twee auto’s, soms niet. Op single-track roads zijn vaak passing places aangelegd: kleine uitwijkplaatsen waar verkeer elkaar kan laten passeren.

Dit is minder gereguleerd dan veel Nederlandse bestuurders gewend zijn. Het vraagt vooral hoffelijkheid en vooruitkijken.

Praktische regels:

• kijk ver vooruit naar tegenliggers;
• gebruik passing places tijdig;
• blokkeer geen passing place als parkeerplek;
• geef stijgend verkeer op steile wegen waar mogelijk de ruimte;
• bedank met een handgebaar als iemand voor u uitwijkt;
• rijd niet te dicht op uw voorganger, zodat ook die kan manoeuvreren.

Voor onze auto's is dit extra belangrijk. Op steile wegen, zoals Wrynose Pass of Hardknott Pass, wil je zo min mogelijk onnodig stoppen op de steilste stukken.

7. Wegmarkeringen die extra aandacht vragen

Yellow box junction

Een yellow box junction is een geel raster op het wegdek bij een kruising.

De regel is: rij de box niet in als uw uitgang niet vrij is. U mag dus niet midden op het gele vlak komen stil te staan omdat het verkeer voor u vastloopt. De officiële Britse informatie over road markings vermeldt dat men de yellow box niet mag oprijden wanneer de exit niet vrij is; bij rechts afslaan geldt een beperkte uitzondering als men wacht op een gat in tegemoetkomend verkeer en de afslaguitgang vrij is.

Dit is een belangrijk verschil met Nederland, waar dergelijke gele boxen veel minder gebruikelijk zijn.

Zigzagmarkeringen bij oversteekplaatsen

Bij zebra’s en andere oversteekplaatsen ziet u vaak witte zigzaglijnen langs de weg.

Deze markeringen betekenen dat u daar niet mag parkeren of inhalen. Ze zijn bedoeld om het zicht op voetgangers vrij te houden. De Britse Highway Code behandelt deze markeringen als onderdeel van de regels rond voetgangersoversteekplaatsen en wegmarkeringen.

Give way-markeringen

Bij kruisingen ziet u vaak driehoekige markeringen en onderbroken lijnen op het wegdek.

“Give way” betekent: voorrang verlenen. In de praktijk moet u rustig naderen en alleen doorrijden als de weg vrij is.

Keep clear

Op sommige plaatsen staat KEEP CLEAR op het wegdek.

Dat betekent dat u de toegang, kruising of doorgang vrij moet houden. Denk aan uitritten, schoolomgevingen, brandweeringangen of drukke kruispunten.

8. Borden die u in Nederland minder vaak ziet

Give way to oncoming vehicles

Een rond bord met rode rand waarbij een grote pijl voor tegenliggers en een kleinere pijl voor uw richting staat, betekent dat u tegemoetkomend verkeer voorrang moet geven.

Het bijbehorende tegenovergestelde bord, meestal blauw, betekent dat u voorrang heeft ten opzichte van tegemoetkomend verkeer.

De officiële Britse verkeersbordenlijst noemt onder meer “Give priority to vehicles from opposite direction”.

Dit komt vaak voor bij smalle bruggen, wegversmallingen of dorpspassages.

No overtaking

Het bord “No overtaking” is een rond bord met rode rand en twee auto’s. Het betekent dat inhalen verboden is.

Je ziet dat het rode autootje aan de andere kant staat in vergelijking tot Nederland. ;-)

Dit verbod kan ook gelden op wegen waar het zicht beperkt is of waar de weg te smal is.

No motor vehicles

Een rond bord met rode rand met een auto en motorfiets betekent dat motorvoertuigen niet zijn toegestaan.

Dit is anders dan een Nederlands geslotenverklaring-bord, maar de betekenis is vergelijkbaar.

Ford

Een bord met Ford betekent niet dat er een Ford-garage komt, maar dat er een doorwaadbare plaats is: een punt waar water over de weg kan lopen.

In landelijke gebieden kan dit echt voorkomen. Rijd daar alleen door als u zeker weet dat het veilig is.

Cattle grid

Een cattle grid is een veerooster in de weg. Vooral in heuvelachtige en landelijke gebieden kan dat voorkomen.

Rijd er rustig overheen, zeker met een oldtimer.

Red route

In vooral Londen en sommige stedelijke gebieden ziet u rode lijnen langs de weg. Een red route geeft strenge stop- en parkeerbeperkingen aan. Voor een Lake District-route is dit waarschijnlijk minder relevant, maar richting grote steden of havens kan het voorkomen. De Traffic Signs Regulations bevatten specifieke regels voor borden en markeringen rond stoppen, wachten, laden en parkeren.

9. Verkeerslichten en afslaan

Britse verkeerslichten zijn in grote lijnen herkenbaar, maar let op bij afslaan:

• bij links afslaan blijf je aan de linkerkant;
• bij rechts afslaan kruis je tegemoetkomend verkeer;
• bij meerdere rijstroken kunnen pijlen en rijstrookmarkeringen leidend zijn;
• filterlichten kunnen aangeven wanneer een bepaalde richting vrij is.

Bij rechts afslaan voelt de manoeuvre voor Nederlandse bestuurders vaak het meest onnatuurlijk. Je moet breed genoeg draaien om op de linker rijbaan van de nieuwe weg uit te komen.

10. Inhalen en positie op de weg

Inhalen gebeurt in het Verenigd Koninkrijk normaal gesproken rechts. Op motorways en dual carriageways blijf je links tenzij je inhaalt.

Voor Nederlandse bestuurders is het belangrijk om niet onbewust rechts te blijven rijden na een inhaalmanoeuvre. Wat in Nederland de normale rechterrijstrook is, is in het VK juist de inhaalzijde.

Op smalle B-roads of landelijke wegen is inhalen vaak onverstandig, ook als het juridisch niet expliciet verboden is. Bij een oldtimerrit is rustig volgen vrijwel altijd beter dan de groep uit elkaar trekken door korte inhaalacties.

11. Motorways: anders dan Nederlandse snelwegen

Britse motorways lijken op snelwegen, maar de rijstrookdiscipline en bewegwijzering vragen gewenning:

• links is de normale rijstrook;
• rechts is om in te halen;
• afritten worden aangegeven als junctions;
• matrixborden kunnen variabele snelheden tonen;
• een rood kruis boven een rijstrook betekent dat die rijstrook gesloten is.

De maximumsnelheid voor personenauto’s is normaal 70 mph, tenzij borden een lagere snelheid aangeven.

Let vooral op bij het invoegen: je kijkt naar rechts voor verkeer op de doorgaande rijbaan.

12. Alcohol, telefoon en gordels

Alcohol

De wettelijke alcohollimiet verschilt binnen het VK. In Engeland, Wales en Noord-Ierland geldt een limiet van 80 mg alcohol per 100 ml bloed. In Schotland is de limiet lager: 50 mg per 100 ml bloed.

Ter vergelijking: in Nederland en Belgie ligt de grens op 0,5 promille wat neer komt op 50 mg alcohol per 100 ml bloed. Dus zoals de norm in Schotland is.

De Britse verkeersveiligheidscampagne THINK! vermeldt deze grenzen expliciet.

Voor een toertocht is het eenvoudigste advies: niet drinken als je nog moet rijden.

Mobiele telefoon

Het gebruik van een mobiele telefoon of ander apparaat tijdens het rijden is streng gereguleerd.

De Britse overheid heeft aparte officiële regels voor het gebruik van telefoon, navigatie en andere apparaten tijdens het rijden. Gebruik navigatie dus handsfree, stel de route vóór vertrek in en laat de bijrijder zo veel mogelijk helpen.

Gordels

Gordels zijn verplicht wanneer ze aanwezig zijn. De Britse overheid behandelt seat belts als aparte wettelijke verplichting binnen de verkeersveiligheidsregels.

13. Parkeren: let op lijnen, tijden en tekstborden

Parkeerregels in het VK worden vaak aangegeven met een combinatie van lijnen op de weg en tekstborden.

Algemene aandachtspunten:

• single yellow line: parkeren of wachten beperkt op bepaalde tijden;
• double yellow line: meestal geen wachten/parkeren;
• double red line: meestal niet stoppen op red routes;
• parkeerautomaten en apps kunnen per gemeente verschillen;
• bij toeristische plaatsen kan parkeren snel vol zijn.

Meer informatie over parkeren is te vinden op just-drive.co.uk

Let altijd op de aanvullende borden. In het VK staat veel informatie op tekstborden, soms met tijdvakken, uitzonderingen en vergunningzones.

14. Voetgangers, fietsers en ruiters

In landelijke gebieden moet u rekening houden met wandelaars, fietsers, schapen, ruiters en landbouwverkeer. De Highway Code benadrukt dat weggebruikers rekening moeten houden met kwetsbare verkeersdeelnemers.

Bij paarden:

• langzaam naderen;
• ruim passeren;
• niet claxonneren;
• rustig optrekken nadat u voorbij bent.

Bij fietsers op smalle wegen geldt hetzelfde: wacht op een veilig moment en geef voldoende ruimte. De weg is niet alleen van de auto. Zeker waar steile hellingen zijn, kan het zijn dat een fietser moet afstappen. Wees hier op bedacht.

15. Schapen, wild en onverwachte obstakels

In het Lake District en de Yorkshire Dales kunnen schapen vrij dicht langs of zelfs op de weg lopen. Ook modder, los grind, natte bladeren, muurtjes, blinde bochten en plotselinge hoogteverschillen komen veel voor.

Voor ons betekent dat:

• niet te dicht achter elkaar rijden;
• anticiperen op gladde stukken;
• remmen vóór de bocht, niet in de bocht;
• afdalen op de motorrem;
• rustig optrekken op steile of natte passages.

16. Verschillen met Nederland in één oogopslag

17. Praktische rijadviezen voor onze groep

Voor deze reis is niet snelheid, maar rust en voorspelbaarheid belangrijk. Zeker met klassieke auto’s is het verstandig om de volgende afspraken aan te houden:

1. Rijd links, denk links, kijk rechts bij rotondes.
   Vooral na pauzes en bij weinig verkeer is dit belangrijk.
2. Houd afstand.
   Niet alleen voor veiligheid, maar ook zodat iedereen op smalle wegen kan uitwijken.
3. Forceer de groep niet bij kruispunten of rotondes.
   Wacht liever later op een veilige plaats.
4. Gebruik de maximumsnelheid niet als doel.
   Op landelijke wegen is de veilige snelheid vaak veel lager dan de toegestane snelheid.
5. Let op wegmarkeringen.
   Yellow boxes, zigzags en give-way lijnen worden strikt bedoeld.
6. Parkeer alleen waar het mag en waar de groep veilig kan staan.
   Smalle wegen, passing places en uitritten zijn geen fotostops.
7. Neem het landschap serieus.
   Het Lake District is prachtig, maar wegen kunnen smal, steil, nat en onoverzichtelijk zijn.

18. Tot slot

Rijden in het Verenigd Koninkrijk is een deel van de charme van deze reis. Het vraagt in het begin wat concentratie, maar wie rustig rijdt, goed kijkt en zich aanpast aan het lokale verkeer, wordt beloond met prachtige wegen, karaktervolle dorpen en landschappen die perfect passen bij onze klassieke Mercedes-Benz.

De ANWB heeft een mooi overzicht van de Verkeersregels in het Verenigd Koninkrijk. Zeker de moeite waard om eens goed door te nemen. Daar vind je ook de link naar de koplamp stickers.

De belangrijkste samenvatting is eenvoudig:

links rijden, snelheid in mph lezen, rechts kijken op rotondes, hoffelijk zijn op smalle wegen en altijd rijden met marge.